Groots, groter, grootst – w hołdzie Magdalenie Abakanowicz

Chociaż jej nazwisko nie jest dziś powszechnie znane, polska artystka Magdalena Abakanowicz (1930–2017) była jedną z najwybitniejszych postaci XX wieku. Była prekursorką sztuki instalacji, przekształcając rzemiosło w prawdziwą sztukę. Zdobyła międzynarodowe uznanie dzięki swoim rzeźbom, poruszała tematy aktualne do dziś i pozostawiła imponujący dorobek, który nadal inspiruje wielu artystów. Tej wiosny w Brabancji zostanie opowiedziana pełna historia tej matki chrzestnej sztuki instalacji. Pod wspólnym tytułem „Wielkie, większe, największe” Muzeum Tekstyliów, Het Noordbrabants Museum oraz Provinciehuis Noord-Brabant zaprezentują jej monumentalne dzieła. Ta trylogia będzie dostępna od 18 kwietnia do 24 sierpnia 2025 roku.

Więcej informacji o tej współpracy można znaleźć na stronie: www.grootsinbrabant.nl

Imponujące i wszechstronne

W latach 60., 70. i 80. XX wieku Abakanowicz była znana i ceniona na arenie międzynarodowej. Była jedną z pierwszych artystek, które przekształciły tradycyjny gobelin w trójwymiarowy obiekt w przestrzeni. Powstały abstrakcyjne monumentalne formy – często o wysokości kilku metrów – tak nowatorskie, że nie istniało dla nich odpowiednie określenie. Nazwano je na cześć artystki: „Abakany”. Abakanowicz tworzyła sztukę instalacji w czasach, gdy ta forma jeszcze nie istniała. Dzięki swojemu imponującemu i wszechstronnemu dorobkowi znacząco wpłynęła na kierunek sztuki nowoczesnej i współczesnej. Nadszedł czas, aby ponownie przedstawić holenderskiej publiczności twórczość tej wspaniałej artystki. „Dzięki wspólnemu kształtowaniu tej trylogii możemy w pełni zaprezentować monumentalne dzieła Magdaleny Abakanowicz i spojrzeć na nie z różnych perspektyw” – mówi Jochem Otten, dyrektor Muzeum Tekstyliów.

Tekstylia jako medium rzeźbiarskie

Przez długi czas tekstylia nie były postrzegane jako materiał odpowiedni do tworzenia autonomicznej sztuki. Uważano je najwyżej za rzemiosło artystyczne, sztukę użytkową, a w najlepszym przypadku za fiber art lub sztukę tekstylną. Fakt, że często zajmowały się nimi kobiety, odgrywał tu istotną rolę. W emancypacji od rzemiosła do sztuki, ważnej dla tekstyliów jako medium, kluczową rolę odegrały różne, głównie kobiece artystki. Abakanowicz jest jedną z najważniejszych prekursorek tej emancypacji. Muzeum Tekstyliów jest idealnym miejscem do opowiedzenia tej historii.

Aktualne tematy

Twórczość Abakanowicz powstała w okresie po II wojnie światowej i rosyjskiej okupacji, która nastąpiła w dużej części Europy Wschodniej. Obecnie żyjemy w czasach, gdy dawny konflikt między Wschodem a Zachodem ponownie się nasila, a w tym kontekście ponownie przyglądamy się jej pracom. W 1971 roku Magdalena była gościem Klubu Rzymskiego, gdzie przedstawiono prognozy dotyczące zmian klimatycznych, które wywarły na niej głębokie wrażenie. Postanowiła skupić się na odnowie człowieka i natury. W jej czasach potrzebna była bomba atomowa i lądowanie na Księżycu, aby uświadomić sobie, jak kruche jest nasze środowisko.

Wspólnie ze współczesną sztuką

Twórczość Abakanowicz zostanie w Het Noordbrabants Museum zestawiona z najnowszą historią świata i aktualnymi wydarzeniami. Dzieła współczesnych artystów, takich jak Anish Kapoor, Kimsooja, Diana Thater, Marlene Dumas i Kader Attia, będą prezentowane obok prac Abakanowicz. Choreografka Nicole Beutler stworzy specjalnie na tę okazję performance taneczny, inspirowany tematyką prac artystki. Ponadto odbędzie się premiera nowego filmu Kristiny Benjocki i Stijna Verhoeffa, którego punktem wyjścia jest życie i twórczość Abakanowicz.

Największe dzieło na świecie

Aby uzyskać jak najpełniejszy obraz twórczości Abakanowicz, nie można pominąć wizyty w Provinciehuis w ’s-Hertogenbosch. Znajduje się tam największe, najbardziej monumentalne dzieło na świecie: „Bois le Duc” (1970–1971). Jest to trójwymiarowa instalacja składająca się z 19 tkanych pasów o wysokości ponad 7 metrów i szerokości 22 metrów. Dzieło zostało wykonane na zamówienie specjalnie dla sali Bois le Duc. Architekt Maaskant był pod wrażeniem prac Abakanowicz, które poznał na Biennale w Lozannie. Sala nie jest publicznie dostępna, ale w ramach tych wystaw zostanie opracowany specjalny program, w którym dzieło zostanie omówione i udostępnione szerszej publiczności. W planach są m.in. oprowadzania, film oraz międzynarodowe sympozjum.

Źródła:

Muzeum Tekstyliów: Magdalena Abakanowicz – Everything is made of fiber

Het Noordbrabants Museum: Magdalena Abakanowicz – Human Nature

Wspólna strona internetowa: grootsinbrabant.nl